Pijnverlichting


De pijn die vrouwen voelen tijdens een bevalling wordt veroorzaakt doordat de baarmoedermond erg gevoelig is. Tijdens de bevalling wordt de baarmoedermond onder druk geopend en dat is voor veel vrouwen pijnlijk. Je kunt de weeën voelen in je onderbuik, rug of allebei. Door het groeien van de baarmoeder zijn de banden waaraan deze hangt allemaal heel gespannen. Deze banden lopen van de baarmoeder naar het bekken. Tijdens de weeën trekt de baarmoeder zich samen waardoor de banden nog meer worden gespannen. De weeënpijn kan uitstralen naar de plekken in het bekken waar de banden aangehecht zijn. Je kan de pijn daardoor voelen bij je schaambot, laag in je rug of in je bovenbenen. Aan het begin van de bevalling is de pijn licht en onregelmatig. Later worden de weeën krachtig en komen ze regelmatig.

Endorfine is een natuurlijke morfine die ervoor zorgt dat je de pijn van de bevalling beter kunt verdragen. Hoe minder verzet tegen de pijn, hoe meer ontspanning en endorfine. Probeer jezelf voor te houden welk doel de pijn heeft. Iedereen heeft een eigen manier van met de pijn om te gaan. De één vangt de weeën ademend op terwijl de ander veel geluid moet produceren om de pijn te kunnen handelen. Er zijn vrouwen die steeds moeten lopen en bewegen en vrouwen die liever liggen, vrouwen die veel gebruik maken van warm water en vrouwen die liever droog blijven. Het één is niet beter dan het ander. Integendeel, als je jezelf toestaat te luisteren naar de signalen van je lichaam, heb je de grootste kans op een vlotte arbeid en bevalling. En die signalen kunnen tijdens de bevalling ineens heel anders zijn dan wat je van jezelf gewend bent of wat je van te voren verwacht had. Dat is volkomen normaal.

In het begin, als de weeën nog niet zo heel sterk zijn, kan je het best afleiding zoeken en je niet helemaal focussen op de bevalling. Daardoor zou je het gevoel kunnen krijgen dat het allemaal erg lang duurt. Als je een cursus hebt gedaan zoals yoga of haptonomie kun je wat je geleerd hebt meestal in het eerste stuk van de bevalling goed toepassen. In het laatste deel van de bevalling is dat voor veel vrouwen moeilijker en neemt je lichaam ‘de controle’ vaak over. Ook dat is volkomen normaal. Probeer positief te blijven en bedenk dat iedere wee de geboorte van je kind dichterbij brengt. Blijf jezelf vertellen dat je het aan kan en dat de pijn weer weg zal trekken. De pijn kan heel heftig zijn maar ebt altijd na 1 minuut weer weg.

Een rustige omgeving is belangrijk. Andere mensen, of kinderen, kunnen je soms opeens storen. Bespreek van te voren dat dit kan gebeuren en vraag ze om weg te gaan als je merkt dat hun aanwezigheid je stoort in je concentratie om de weeën op te vangen.

Zoek een houding die voor jou fijn is om de weeën op te vangen. Schaam je niet voor geluiden die je maakt of houdingen die je aanneemt. Alles wat voor jou goed voelt, helpt je en niets is raar.

Je kan zelf van te voren veel doen om je op de bevalling voor te bereiden. Door een goede voorbereiding weet je beter wat je te wachten staat. De natuurlijke neiging van de mens is om zich te verzetten tegen pijn. Verzet betekent spanning, spanning geeft stress in je lichaam en bij stress maakt je lichaam adrenaline. Adrenaline zorgt dat de hormonen die moeten zorgen voor een soepele bevalling hun werk niet kunnen doen. Vertraging en meer en langer pijn dan nodig is, zijn het gevolg. Een goede voorbereiding zorgt voor meer vertrouwen en ontspanning en een sneller verloop.

Er zijn verschillende manieren om je zo goed mogelijk te ontspannen.

Warmte/water

Warm water wordt in de gezondheidszorg veel gebruikt om ontspanning en bewegen te bevorderen. Je kunt ook in water bevallen. Sommige vrouwen gebruiken het bad alleen om in te ontsluiten. Vrouwen die geen bad hebben kunnen gebruik maken van de douche. Voordeel van de douche is dat je de douchekop kunt richten op de meest pijnlijke plek. Het is aan te raden niet te snel in het bad / douche te gaan. De ontspannende werking van warm water kan er ook voor zorgen dat de weeën wegzakken als ze nog niet stevig genoeg zijn. Als de weeën regelmatig komen kan je gebruik gaan maken van warm water. Allereerst helpt het warme water om te ontspannen en zo kun je optimaal gebruik maken van de weeën en kun je de pijn vaak beter opvangen. Als je een bad hebt, kun je ook ervaren hoe fijn het is om gewichtloos te zijn. Liggen tijdens de arbeid vinden veel vrouwen onprettig. Het bad biedt dan de uitkomst om toch te kunnen ontspannen en vrij te kunnen bewegen.

Het voordeel van warmte als pijnstilling is dat er geen medicijnen of naalden bij komen kijken en er dus geen nadelige effecten op moeder of kind zijn. Je kunt er zo lang gebruik van maken als je zelf wil, je kunt de temperatuur zelf bepalen evenals de duur van het baden of douchen.

Hou toch ook in je achterhoofd dat niet iedereen warm water prettig vindt, sommige vrouwen blijven liever droog. Je zou in dat geval ook gebruik kunnen maken van een warmwaterkruik of kersenpitkussentje.

Massage (onderrug)

Massage ontspant en maakt de persoon die wordt gemasseerd meer bewust van wat zich in zijn of haar lichaam afspeelt. Een massage is een gestructureerde manier van aanraken. De partner gaat met de handen over de huid of de kleren en oefent daarbij druk uit op de spieren die eronder liggen.

Naast ontspanning heeft een goede massage effect op het opheffen van blokkades. Tijdens de baring kan dat zeer effectief zijn als mensen op een punt zijn beland waar ze het niet meer zien zitten en/ of ‘blijven hangen’. De massage drijft ook afvalstoffen af waardoor de spieren weer soepel worden en het lichaam meer in balans komt. Voor veel vrouwen is het prettig zich te kunnen concentreren op de handen die haar masseren en zo de aandacht af te leiden van de pijn. Ontspannen tijdens de wee is moeilijk maar massage kan heel erg helpen om te ontspannen tussen de weeën door.

Massage kan uitgevoerd worden door de partner die zo betrokken is bij het proces. Er zijn geen nadelige effecten op moeder of kind. De massage kan meerdere keren herhaald worden en desgewenst tijdelijk onderbroken. Toch vindt niet iedereen het prettig om aangeraakt te worden tijdens de bevalling. Luister naar je lichaam!

Houdingen

In het begin van de weeën kan je proberen zo lang mogelijk rond te lopen en bezig te zijn. Als dat niet meer gaat kan je best een gezellig plekje opzoeken. Neem een voor jou gemakkelijke houding aan. Laat als dat kan de zwaartekracht werken en geef je baby in je bekken zo veel mogelijk plaats door je bekken te openen. Voorbeelden van houdingen zijn:

  1. zitten op de bal,
  2. hangen aan de deur/klimrek,
  3. omgekeerd op stoel zitten,
  4. op knieën en handen,
  5. zijligging,

Epidurale verdoving

Bij de ruggenprik spuit de anesthesist, na verdoving van de huid, via een katheter verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels: de epidurale ruimte. Hier lopen zenuwen die pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem vervoeren. Als deze zenuwen worden uitgeschakeld, voel je de pijn van de weeën niet meer. Behalve pijnzenuwen lopen in deze ruimte ook zenuwen die de spieren in het onderlichaam aansturen. Na een ruggenprik kan dus ook de spierkracht in de benen tijdelijk afnemen; bovendien ontstaat er minder gevoel in de benen en de onderbuik.

Het pijnstillende effect wordt bij een epidurale verdoving na 10-20 minuten bereikt. Als het pijnstillende effect is

bereikt, wordt de katheter aangesloten op een pijnpomp, die continu een kleine hoeveelheid verdovingsmiddel toedient. Daarnaast kan je vaak zelf ook ‘bij verdoven’.

Het grote voordeel van de ruggenprik is dat je na toediening de weeën minder tot zelfs helemaal niet voelt. Door de ruggenprik krijg je rust en kan je weer op krachten komen; door vermindering van pijn en angst kan de ontsluiting dan sneller verlopen. Het blijft echter wel een medische ingreep en daarom is uitgebreide bewaking van jezelf en het kind nodig. Je krijgt in ieder geval een infuus, een bloeddrukmeter, CTG-bewaking en soms ook een blaaskatheter.

De kans op ernstige complicaties is zeer gering. Soms kunnen vervelende bijwerkingen optreden die niet ernstig zijn: hoofdpijn, krachtverlies in de benen, jeuk, verminderde blaasfunctie. Deze klachten zijn goed behandelbaar en van tijdelijke aard. Vervelend is ook dat je de rest van de bevalling in bed moet blijven. Een ernstiger complicatie is een bloeddrukdaling waardoor de baby te weinig zuurstof kan krijgen en soms een spoedkeizersnede nodig is.

Bij ongeveer 5% van de vrouwen is het pijnstillende effect onvoldoende. Een ruggenprik wordt bijna altijd toegepast tijdens de actieve fase van de ontsluiting. Tijdens de uitdrijving wordt de hoeveelheid verdoving vaak weer teruggebracht zodat je de persweeën beter kunt voelen.

 

Contacteer ons